เอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษ: บทวิเคราะห์ในมิติวิชาการและวิชาชีพการแปล

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ได้พัฒนาระบบการออกเอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษ เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชนที่ต้องนำเอกสารไปใช้ในต่างประเทศ โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายหรือเวลาจ้างแปลเอง เอกสารเหล่านี้ครอบคลุมทั้งทะเบียนราษฎร ทะเบียนครอบครัว การเกิด การตาย การสมรส การหย่า การเปลี่ยนชื่อสกุล ตลอดจนเอกสารของบุคคลไร้สัญชาติและแรงงานต่างด้าว รวมกว่า 30 ประเภท

อย่างไรก็ตาม การใช้งานเอกสารเหล่านี้ในต่างประเทศยังคงต้องผ่านกระบวนการ “รับรองนิติกรณ์เอกสาร” (Legalization) โดยกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ เพื่อให้สามารถนำไปใช้ในระบบราชการหรือภาคธุรกิจระหว่างประเทศได้อย่างถูกต้อง

ความหมายและบทบาทของเอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษ

เอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษคือ “เอกสารทางราชการที่จัดทำโดยสำนักทะเบียนในรูปแบบภาษาอังกฤษโดยตรง” ไม่ใช่การแปลโดยบุคคลทั่วไป เอกสารเหล่านี้มีมาตรฐานแบบฟอร์มที่กำหนดโดยกรมการปกครอง และได้รับการยอมรับจากหน่วยงานในประเทศไทยในฐานะเอกสารทางการ

ประโยชน์หลัก

1. ลดค่าใช้จ่าย – ไม่ต้องเสียค่าจ้างนักแปลส่วนตัว

2. ลดเวลาและขั้นตอน – ไม่ต้องดำเนินการแปลเอง

3. มาตรฐานสากล – ใช้แบบฟอร์มที่เป็นทางการและมีรูปแบบเดียวกันทั่วประเทศ

ขอบเขตการรับรองและข้อจำกัด

แม้เอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษจะมีสถานะเป็นเอกสารทางการ แต่สำหรับการใช้งานในต่างประเทศ ประชาชนต้องนำไป “รับรองกงสุล” (Consular Legalization) ที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล เพื่อให้ประเทศปลายทางยอมรับเอกสารดังกล่าว

ข้อจำกัดอีกประการหนึ่งคือ เอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษเป็นเพียง “ข้อมูลเชิงทะเบียน” ไม่ครอบคลุมการแปลเอกสารอื่น ๆ เช่น สัญญา เอกสารสิทธิ์ หรือเอกสารทางธุรกิจ ซึ่งต้องอาศัยนักแปลรับรอง (Certified Translators) ในการจัดทำ

บทบาทของนักแปลรับรองและผู้รับรองการแปล (C1: SEAProTI)

แม้กรมการปกครองจะออกเอกสารทะเบียนภาษาอังกฤษได้โดยตรง แต่ในหลายกรณี เอกสารเหล่านี้ยังไม่เพียงพอต่อการใช้งานในระดับสากล เช่น

• การยื่นเอกสารต่อศาลต่างประเทศ

• การประกอบธุรกรรมทางการค้าระหว่างประเทศ

• การใช้ประกอบการขอวีซ่า ถิ่นที่อยู่ หรือสัญชาติ

ในกรณีดังกล่าว จำเป็นต้องมี นักแปลรับรอง (Certified Translators) และ ผู้รับรองการแปล (Translation Certification Providers) ที่ผ่านมาตรฐานระดับ C1 ของสมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAProTI) เข้ามาดำเนินการ เนื่องจากนักแปล C1 ได้รับการรับรองว่า

1. มีความรู้ทางกฎหมายและภาษาศาสตร์ที่เพียงพอ

2. สามารถรับรองความถูกต้องของการแปลในเชิงวิชาชีพ

3. ผลงานแปลได้รับการยอมรับจากหน่วยงานรัฐและเอกชนทั้งในและต่างประเทศ

4. 
   

ดังนั้น แม้จะมีระบบเอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษ แต่การใช้บริการนักแปลรับรอง C1 ของ SEAProTI ยังคงมีความจำเป็นในแง่ของ ความน่าเชื่อถือ ความสมบูรณ์ และการใช้ในกระบวนการยุติธรรมหรือธุรกรรมระหว่างประเทศ

สรุป

เอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษของกรมการปกครองถือเป็นการพัฒนาที่สำคัญในการลดภาระประชาชนและยกระดับมาตรฐานบริการของรัฐ แต่เมื่อก้าวออกสู่เวทีนานาชาติ ความน่าเชื่อถือทางกฎหมายยังต้องอาศัย “การรับรองกงสุล” และในหลายกรณียังคงต้องพึ่งพา “นักแปลรับรอง C1 และผู้รับรองการแปลของ SEAProTI” เพื่อยืนยันคุณภาพและความถูกต้องตามมาตรฐานสากล

เอกสารอ้างอิง

• กรมการปกครอง. (2566). คู่มือประชาชน: การขอเอกสารการทะเบียนราษฎรเป็นภาษาอังกฤษ. กระทรวงมหาดไทย.

• กระทรวงการต่างประเทศ. (2566). การรับรองนิติกรณ์เอกสาร (Legalization Services). กรมการกงสุล.

• สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ [SEAProTI]. (2568). มาตรฐานการรับรองนักแปลและผู้รับรองการแปล ระดับ C1. กรุงเทพฯ: SEAProTI.

เกี่ยวกับนักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรองของสมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

* สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAProTI) ได้ประกาศหลักเกณฑ์และคุณสมบัติผู้ที่ขึ้นทะเบียนเป็น “นักแปลรับรอง (Certified Translators) และผู้รับรองการแปล (Translation Certification Providers) และล่ามรับรอง (Certified Interpreters)” ของสมาคม หมวดที่ 9 และหมวดที่ 10 ในราชกิจจานุเบกษา ของสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ในสำนักนายกรัฐมนตรี แห่งราชอาณาจักรไทย ลงวันที่ 25 ก.ค. 2567 เล่มที่ 141 ตอนที่ 66 ง หน้า 100 อ่านฉบับเต็มได้ที่: นักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรอง

** สำนักคณะกรรมการกฤษฎีกาเสนอให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา โดยกำหนดให้นักแปลที่ขึ้นทะเบียน รวมถึงผู้รับรองการแปลจากสมาคมวิชาชีพหรือสถาบันสอนภาษาที่มีการอบรมและขึ้นทะเบียน สามารถรับรองคำแปลได้ (จดหมายถึงสมาคม SEAProTI ลงวันที่ 28 เม.ย. 2568)

*** สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นสมาคมวิชาชีพแห่งแรกในประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีระบบรับรองนักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรอง

สำนักงานใหญ่: อาคารบ้านราชครู เลขที่ 33 ห้อง 402 ซอยพหลโยธิน 5 ถนนพหลโยธิน แขวงพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร 10400 ประเทศไทย

อีเมล: hello@seaproti.com โทรศัพท์: (+66) 2-114-3128 (เวลาทำการ: วันจันทร์–วันศุกร์ เวลา 09.00–17.00 น.)