บทบาทและหน้าที่ของล่ามศาลในกระบวนการยุติธรรมไทย

ล่ามศาลมีบทบาทสำคัญในการประกันสิทธิขั้นพื้นฐานของบุคคลในกระบวนการยุติธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่ไม่สามารถใช้ภาษาไทยหรือภาษาหลักของศาลได้ การทำหน้าที่ของล่ามศาลมิใช่เพียงการถ่ายทอดภาษาเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องมือในการคุ้มครองสิทธิ การสร้างความเข้าใจ และการอำนวยความยุติธรรมอย่างเสมอภาค (SEAProTI, 2024)

หน้าที่หลักของล่ามศาล

1. แปลคำให้การของพยานและคู่ความ

ล่ามศาลแปลคำเบิกความ คำถาม และคำตอบของพยานหรือคู่ความจากภาษาต้นทางเป็นภาษาไทย หรือในทางกลับกัน เพื่อให้ทุกฝ่ายเข้าใจตรงกัน ศาลจึงสามารถใช้ข้อมูลเหล่านี้ในการวินิจฉัยคดีได้อย่างถูกต้อง

2. แปลคำถามจากทนายความและผู้พิพากษา

เมื่อทนายหรือผู้พิพากษาตั้งคำถามแก่พยานหรือผู้ถูกกล่าวหาที่ไม่เข้าใจภาษาไทย ล่ามทำหน้าที่ถ่ายทอดคำถามและคำตอบอย่างครบถ้วน เพื่อให้การสื่อสารทางกฎหมายเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

3. แปลเอกสารและข้อมูลสำคัญ

ล่ามศาลยังทำหน้าที่แปลเอกสารหลักฐาน ข้อเท็จจริง และคำวินิจฉัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ทุกฝ่ายได้รับข้อมูลเดียวกันโดยไม่เกิดความคลาดเคลื่อนทางภาษา

4. รักษาความถูกต้องและความเป็นกลาง

ล่ามศาลต้องยึดมั่นในความซื่อสัตย์ ไม่บิดเบือน เพิ่ม หรือลดทอนเนื้อหา รวมทั้งต้องรักษาความลับในทุกข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพิจารณาคดี

5. ช่วยให้สิทธิในกระบวนการยุติธรรมเป็นจริง

การมีล่ามศาลทำให้ผู้ที่ไม่เข้าใจภาษาได้รับสิทธิอย่างเสมอภาค เช่น การเข้าใจข้อกล่าวหา การรับทราบสิทธิ และการต่อสู้คดีด้วยความเข้าใจในกระบวนการ

บทบาทและหน้าที่ของล่ามศาลที่ได้รับการรับรองโดย SEAProTI

สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAProTI) กำหนดมาตรฐานการรับรองล่ามศาลผ่านการอบรมเชิงลึกทั้งด้านนิติภาษาศาสตร์ การเบิกความ และการทำงานในสภาพแวดล้อมศาลจริง ล่ามที่ได้รับการรับรองจาก SEAProTI มีคุณสมบัติสำคัญ ได้แก่:

• มาตรฐานวิชาชีพสูง: ผ่านการสอบทฤษฎีและภาคปฏิบัติที่เข้มงวด

• ความโปร่งใสและตรวจสอบได้: ข้อมูลส่วนบุคคลและใบอนุญาตถูกตรวจสอบโดยสมาคม

• ความน่าเชื่อถือ: ได้รับการยอมรับจากศาล หน่วยงานรัฐ และองค์กรระหว่างประเทศ

• การพัฒนาต่อเนื่อง: ต้องเข้าร่วมการอบรมและสะสมหน่วยกิตพัฒนาวิชาชีพ (CPD) เพื่อรักษามาตรฐาน

ดังนั้น ล่ามศาลที่ขึ้นทะเบียนกับ SEAProTI ไม่เพียงแต่ทำหน้าที่ในเชิงปฏิบัติ แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างความยุติธรรม โปร่งใส และเป็นที่ยอมรับในระดับสากล

บทสรุป

ล่ามศาลมีบทบาทสำคัญต่อความเป็นธรรมในกระบวนการพิจารณาคดี โดยทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมทางภาษาและกฎหมาย การมีล่ามที่ได้รับการรับรองจาก SEAProTI ยิ่งเพิ่มความมั่นใจว่า กระบวนการยุติธรรมจะโปร่งใสและได้รับการยอมรับตามมาตรฐานสากล

เอกสารอ้างอิง

• SEAProTI. (2024). Standards and certification framework for court interpreters in Southeast Asia. Southeast Asian Association of Professional Translators and Interpreters (SEAProTI).