นักแปลรับรองและผู้รับรองการแปล: กลไกสำคัญคู่ขนานต่อการจัดทำเอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษ

แม้ว่าปัจจุบัน กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ และกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย จะได้จัดทำ เอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษ เพื่อบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายของประชาชนและสร้างมาตรฐานใหม่ แต่ในทางปฏิบัติ ไม่ใช่ทุกเอกสารหรือทุกกรณีที่จะสามารถออกเป็นภาษาอังกฤษจากหน่วยงานรัฐได้โดยตรง บทบาทของ นักแปลรับรอง (Certified Translators) และ ผู้รับรองการแปล (Certified Translation Certification Providers) จึงยังคงมีความสำคัญอย่างยิ่ง

บทบาทของนักแปลรับรอง (Certified Translators)

1. การรับประกันความถูกต้องทางภาษาและกฎหมายนักแปลรับรองได้รับการอบรมและสอบตามมาตรฐานวิชาชีพ ทำให้การแปลเอกสารมีความถูกต้องทั้งทางถ้อยคำและความหมายเชิงกฎหมาย

2. ความเชี่ยวชาญในสาขาเฉพาะเอกสารทางราชการบางประเภท เช่น คำพิพากษา สัญญา หรือเอกสารการแพทย์ ไม่อยู่ในขอบเขตที่กรมการปกครองสามารถออกเป็นภาษาอังกฤษได้ นักแปลรับรองจึงมีบทบาทในการแปลและรับรองให้มีผลทางกฎหมาย

3. ความน่าเชื่อถือระดับสากลนักแปลที่ผ่านการรับรองจากองค์กรวิชาชีพ เช่น สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAProTI) มีตราประทับหรือใบรับรองที่ได้รับการยอมรับจากสถานทูต ศาล และหน่วยงานในต่างประเทศ

บทบาทของผู้รับรองการแปล (Certified Translation Certification Providers)

1. สร้างมาตรฐานกลางของวิชาชีพผู้รับรองการแปลทำหน้าที่กำหนดเกณฑ์การอบรม การสอบ และการออกใบรับรอง เพื่อให้มั่นใจว่านักแปลมีความสามารถและยึดถือจรรยาบรรณ

2. เป็นกลไกกำกับดูแลคุณภาพในกรณีที่เกิดข้อพิพาทเกี่ยวกับคุณภาพการแปล ผู้รับรองการแปลเป็นหน่วยงานกลางที่สามารถตรวจสอบและให้ความเห็นทางวิชาการได้

3. เชื่อมโยงกับหน่วยงานรัฐและนานาชาติองค์กรผู้รับรองการแปลทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่างนักแปลกับหน่วยงานราชการ เช่น กรมการกงสุล และกับหน่วยงานต่างประเทศที่ต้องการเอกสารที่มีมาตรฐานรับรอง

ความสำคัญในบริบทเอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษ

แม้ว่าหน่วยงานรัฐจะออกเอกสารภาษาอังกฤษได้มากขึ้น แต่ในทางปฏิบัติ ประชาชนยังต้องใช้บริการนักแปลรับรองและผู้รับรองการแปลในกรณีต่อไปนี้:

• เอกสารที่ไม่อยู่ในบัญชีเอกสารที่กรมการปกครองสามารถออกเป็นภาษาอังกฤษ

• เอกสารที่มีเนื้อหาซับซ้อนหรือเชิงกฎหมาย

• กรณีที่หน่วยงานต่างประเทศกำหนดให้ต้องใช้การแปลที่มีการรับรองจากนักแปลวิชาชีพหรือสมาคม

ดังนั้น นักแปลรับรองและผู้รับรองการแปลจึงมีสถานะเป็น “กลไกคู่ขนาน” ที่เสริมความครบถ้วนของระบบ ไม่เพียงเติมเต็มช่องว่างที่หน่วยงานรัฐยังไม่สามารถครอบคลุม แต่ยังทำหน้าที่สร้างมาตรฐานวิชาชีพและความน่าเชื่อถือในระดับสากล

สรุป

การที่กรมการกงสุลและกรมการปกครองออกเอกสารการทะเบียนภาษาอังกฤษเป็นความก้าวหน้าที่สำคัญ แต่ไม่ได้ทำให้บทบาทของนักแปลรับรองและผู้รับรองการแปลหมดความจำเป็น ตรงกันข้าม ทั้งสองฝ่ายกลับทำงานเสริมกัน โดยหน่วยงานรัฐให้บริการขั้นพื้นฐานที่เข้าถึงง่าย ส่วนวิชาชีพการแปลทำหน้าที่เติมเต็มในส่วนที่ซับซ้อนและเชื่อมโยงกับมาตรฐานสากล

เอกสารอ้างอิง

• สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้. (2568). คู่มือมาตรฐานการรับรองการแปล. กรุงเทพฯ: SEAProTI.

• กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ. (2566). คู่มือการให้บริการงานกงสุล. กรุงเทพฯ: กระทรวงการต่างประเทศ.

• กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2566). รายงานประจำปีกรมการปกครอง. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย.

เกี่ยวกับนักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรองของสมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

* สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAProTI) ได้ประกาศหลักเกณฑ์และคุณสมบัติผู้ที่ขึ้นทะเบียนเป็น “นักแปลรับรอง (Certified Translators) และผู้รับรองการแปล (Translation Certification Providers) และล่ามรับรอง (Certified Interpreters)” ของสมาคม หมวดที่ 9 และหมวดที่ 10 ในราชกิจจานุเบกษา ของสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ในสำนักนายกรัฐมนตรี แห่งราชอาณาจักรไทย ลงวันที่ 25 ก.ค. 2567 เล่มที่ 141 ตอนที่ 66 ง หน้า 100 อ่านฉบับเต็มได้ที่: นักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรอง

** สำนักคณะกรรมการกฤษฎีกาเสนอให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา โดยกำหนดให้นักแปลที่ขึ้นทะเบียน รวมถึงผู้รับรองการแปลจากสมาคมวิชาชีพหรือสถาบันสอนภาษาที่มีการอบรมและขึ้นทะเบียน สามารถรับรองคำแปลได้ (จดหมายถึงสมาคม SEAProTI ลงวันที่ 28 เม.ย. 2568)

*** สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นสมาคมวิชาชีพแห่งแรกในประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีระบบรับรองนักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรอง

สำนักงานใหญ่: อาคารบ้านราชครู เลขที่ 33 ห้อง 402 ซอยพหลโยธิน 5 ถนนพหลโยธิน แขวงพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร 10400 ประเทศไทย

อีเมล: hello@seaproti.com โทรศัพท์: (+66) 2-114-3128 (เวลาทำการ: วันจันทร์–วันศุกร์ เวลา 09.00–17.00 น.)