การชี้จุดคำแปลผิดระหว่างต้นฉบับกับคำแปลในกระบวนการพิจารณาคดี
- SEA ProTI
- 6 ก.ย. 2568
- ยาว 1 นาที

ล่ามศาลมีหน้าที่ถ่ายทอดข้อความจากภาษาหนึ่งไปยังอีกภาษาหนึ่งโดยครบถ้วน ถูกต้อง และไม่แทรกอคติ หากการแปลผิดพลาด ไม่ว่าจะโดยตั้งใจหรือไม่ตั้งใจ ย่อมก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิทธิของคู่ความและความเป็นธรรมของกระบวนการพิจารณาคดี ดังนั้น คู่ความและทนายความจึงควรมีความรู้และทักษะในการ “ชี้จุดคำแปลผิด” โดยตรง เพื่อให้ศาลสามารถตรวจสอบและดำเนินการแก้ไขได้อย่างทันท่วงที (สำนักงานศาลยุติธรรม, 2562; SEAProTI, 2024)
วิธีชี้จุดคำแปลผิดระหว่างต้นฉบับกับคำแปล
1. เลือกประโยคต้นฉบับที่สงสัยว่าถูกแปลผิด
ควรเตรียมข้อความต้นฉบับที่เป็นปัญหา เช่น “ประโยคในต้นฉบับว่า …” และเปรียบเทียบกับสิ่งที่ล่ามแปลว่า “….” เพื่อให้เห็นความแตกต่างได้อย่างชัดเจน
2. อ้างอิงข้อความทั้งสองด้านในศาล
ในการชี้แจงต่อศาล ควรกล่าวว่า “ส่วนนี้มีความแตกต่างตรงที่…” และระบุว่าความแตกต่างนั้นทำให้สาระสำคัญหรือความหมายเปลี่ยนไป เช่น การกลับความหมาย หรือการเสริมข้อมูลที่ต้นฉบับไม่มี
3. ยกตัวอย่างการเปรียบเทียบที่ชัดเจน
“ต้นฉบับเขียนว่า ‘The contract is void.’ แต่ล่ามแปลว่า ‘สัญญานี้ใช้ได้’ ซึ่งมีความหมายตรงข้ามกัน”
“พยานกล่าวว่า ‘I did not see the accident,’ แต่ล่ามแปลว่า ‘ฉันเห็นเหตุการณ์ทั้งหมด’ ซึ่งเป็นการเปลี่ยนข้อเท็จจริง”
4. แจ้งผลกระทบต่อคดี
ต้องอธิบายให้ศาลเห็นว่า การแปลที่ผิดพลาดอาจทำให้สาระสำคัญของข้อเท็จจริงหรือคำเบิกความเปลี่ยนไป เช่น ทำให้คู่ความเสียสิทธิในทางการต่อสู้คดี
วิธีปฏิบัติในศาล
แจ้งด้วยวาจาโดยตรงต่อศาล พร้อมอ้างถึงตำแหน่งหรือข้อความที่แปลผิด
ขอให้ศาลบันทึกการคัดค้านไว้ในรายงานการพิจารณาคดี เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการอุทธรณ์หรือพิจารณาภายหลัง
หากปัญหามีผลอย่างมีนัยสำคัญต่อคดี คู่ความสามารถขอเปลี่ยนตัวล่ามหรือตั้งผู้เชี่ยวชาญทางภาษาเข้ามาตรวจสอบ
บทสรุป
การแจ้งศาลว่ามีการแปลผิดควรทำโดยการเปรียบเทียบข้อความต้นฉบับกับคำแปล ชี้ชัดจุดที่แตกต่าง อธิบายผลกระทบต่อข้อเท็จจริง และขอให้ศาลบันทึกข้อคัดค้านไว้ในรายงานอย่างเป็นทางการ แนวทางดังกล่าวไม่เพียงช่วยปกป้องสิทธิของคู่ความ แต่ยังทำให้กระบวนการยุติธรรมมีมาตรฐานความโปร่งใสและสอดคล้องกับหลักสากล
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานศาลยุติธรรม. (2562). คู่มือการปฏิบัติงานล่ามศาล. กรุงเทพฯ: สำนักงานศาลยุติธรรม.
SEAProTI. (2024). Standards and certification framework for court interpreters in Southeast Asia. Southeast Asian Association of Professional Translators and Interpreters (SEAProTI).




ความคิดเห็น